Hópastarf á Ási         

Hópastarf er þrisvar sinnum í viku, klukkan 10-11:40 þ.e. mánudaga til fimmtudaga að undanskildum þriðjudögum en þá eru elstu börnin í skólastund og þau yngri í frjálsum leik á meðan. Þema leikskólans í vetur verður ,,Náttúran og við" og umhverfismenntin þar stór þáttur, en skólinn er á ,,grænni grein" og á góðri leið með að fá grænfánann afhentan í annað sinn. Í þemanu ætlum við að skoða viðfangsefnið í víðu samhengi eftir þroska og getu hvers og eins og flétta öll námssvið leikskólans saman í skapandi vinnu. Börnin sjálf hafa mikið um það að segja hvernig starfið þróast og þar sem við erum nú með óvenju ung börn á Ási munu þau allra yngstu (árg.2008) vinna svolítið meira í áttina að ,,ég sjálfur". Hóparnir eru þrír. Náttúran og umhverfið í kringum leikskólann er margbrotið og gefur mikla möguleika sem við komum til með að nýta okkur óspart. Því verður mikið lagt upp úr ýmiskonar vettvangsferðum og útiveru, eðli þemans samkvæmt. Inni í hópastarfinu er einnig málörvun, a.m.k. einu sinni í viku.

Í nóvember og fram undir jól fléttum við vináttu- og kærleiksþema inn í allt starf í leikskólanum þ.á.m. hópastarfið. Um leið kynnum við og innleiðum einkunnarorð leikskólans ,,Virðing-gleði-kærleikur".

Í þemavinnunni styðjumst við við hina svokölluðu ,,Könnunaraðferð" og hér neðar á síðunni má sjá stutta lýsingu á aðferðinni, foreldrum til glöggvunnar, sem og markmið Áss í umhverfismenntinni þetta skólaárið  og hópaskiptingar.

Markmið með hópastarfi:

- að börnin læri að vinna saman í hóp og taki tillit til hvers annars.

- að börnin fái tækifæri til að vinna saman að fjölbreyttum verkefnum og þjálfa einstaka þroskaþætti.

- að börnin fari eftir reglum, þjálfist í að rökstyðja mál sitt og beri virðingu fyrir skoðunum annarra.

- að börnin öðlist öryggi innan hópsins og læri að takst á við verkefni sem lögð eru fyrir.

Könnunaraðferðin

Þemastarf vetrarins hefur verið unnið eftir ákveðinni aðferð, svo kallaðri ,,könnunaraðferð”.  Nafn aðferðafræðinnar lýsir henni nokkuð vel, að hluta að minnsta kosti, því hún byggir á áhuga barnanna, þ.e. hvað þau vilja kanna innan ákveðins ramma (þemasins).

            Aðferðin er þrepaskipt, í upphaf, miðbik og lok, og með henni er leitast við að samþætta öll námssvið einstaklingsins.  Fyrst og fremst er reynt að þjálfa vitræna þætti, aðrir þroskaþættir fylgja þá með, vegna þess hve fjölbreytni verkefna og þeirra leiða sem farnar eru  að markmiðum, er mikil.

            Yfirmarkmið aðferðarinnar er að mennta börn, efla ekki aðeins þekkingu og leikni, heldur einnig tilfinningar, siðgæði, viðhorf og fagurfræðilegt næmi.  Þeir sem aðhyllast þessa aðferð telja að nám sé mun líklegra til árangurs ef áhugi barnanna ræður ferðinni.  Áhugahvötin spilar því hér stórt hlutverk.  Það að börnin hafi ákveðið val um viðfansefni, er talið eitt af lykilatriðum að því að vekja áhuga barnsins fyrir náminu.  Vinnan er ferli sem felst í því að spyrja og rannsaka og getur tekið yfir, jafnt langan tíma sem styttri.

            Fyrsta þrep miðast að því að finna út hvað börnin vita um efnið og hvaða reynsla býr þar að baki.  Skoða þarf hvað börnin geta lært hvert af öðru og hvaða spurninga þau spyrja.  Það er gert með sem fjölbreyttustu aðferðum.  Umræður eru eitt af lykilatriðunum og því þarf að spyrja spurninga sem vekja þær.  Í gegnum frjálsa sköpun og leik, tjá börnin einnig vitneskju sína.  Bent er á að gott sé að skrá þekkingu barnanna upp í eins konar ,,vef”, til þess að fá yfirsýn yfir hana.  Einnig hentar sú aðferð vel til þess að starfsmenn geri sér grein fyrir þeim leiðum sem færar eru í átt að markmiðunum.

            Á öðru þrepi fer fram hin eiginlega rannsókn barnanna á viðfangsefninu jafnframt því sem umræðum og annarri vinnu af fyrsta þrepi er haldið áfram.  Rannsóknarvinna getur verið vettvangsferðir og tilraunir með efnið, þar sem börnin leita svara við þeim spurningum sem hafa vaknað í fyrri vinnu, um leið og nýjar spurningar kvikna.  Börnin vinna svo úr nýrri reynslu á sem fjölbreyttastan hátt og eftir eigin áhuga.  Áhugi barnanna, aldur og reynsla ráða því hversu djúpt er kafað.

            Á þriðja þrepi er vinnan metin og endurskoðuð.  Ákveðnir þættir eru síðan valdir til kynningar og komið á framfæri við aðra, t.d. með sýningu myndverka og ljósmynda, upplestri, leikrænni tjáningu, söng, hljóðfæraleik og fleira.

Söngbók

Söngur mun skipa háan sess í þemanu og því sendum við sönghefti heim með öllum börnunum, svo foreldrar geti notið þess að syngja með börnunum heima fyrir. Suma textana munum við læra utan að en aðra munum við læra að þekkja og vinna með innihald textans, allt eftir aldri og áhuga hvers hóps. Tákn með tali er notað þar sem undirstrikað er í textunum (sjá tmt.is). Söngbókina ,,Náttúran og við" má finna hér og söngbókina ,,Virðing-gleði-kærleikur" er hér.

Markmið Áss í umhverfismennt skólaárið 2011-12

Átthagafræðsla – Náttúrufræði, þemað ,,Náttúran og við".

Njóta og nýta vel það sem umhverfið hefur upp á að bjóða, bæði til upplifana, skynjunar og uppgötvana sem og til þess að læra umgengni við náttúruna, þekkja nærumhverfið og uppruna sinn, og sækja sér verðlaust efni. Móta jákvætt viðhorf til náttúrunnar.

• Vettvangsferðir bæði í vali og hópastarfi.
• Umræður í hópunum varðandi umgengni og virðingu við náttúruna.  T.a.m. varðandi nauðsyn þess að flokka ruslið okkar og minnka það, mengun (jörð-vatn-loft), uppgræðslu, hvað má nýta í náttúrunni, vatnsnotkun o.fl.  Áhersluatriði í umræðum rædd á deildarfundum svo samræmi sé á milli hópa.
• Vinna verkefni tengd náttúruvernd – þemað ,,Náttúran og við“.
• Taka vel eftir því sem er í kringum okkur og nýta tækifærin sem koma upp í hendurnar á okkur, bæði á lóðinni og í ferðum út fyrir svæðið. Breytingar á gróðri, ormar, sniglar, pöddur, köngulær, pollar, tjarnir, vatnselgur, blóm, ber, fræ, rotnun, lauf, könglar, hljóð, lykt, fuglar, blómanöfn, fræ, fuglanöfn o.fl. o.fl.
• Þekkja helstu kennileyti og örnefni sem verða á leið okkar, skrá niður og setja jafnvel niður á kort til að auðvelda okkur að muna nöfnin.
• Spá í átthaga okkar, hvaðan komum við, sumir eru fæddir hér, aðrir aðfluttir. Hvar búa afi og amma ? Skoða Íslandskortið, evrópukortið og jafnvel gera kort sem hægt er að merkja inná.
• Ræktun og tilraunir. Hvað kemur upp af fræinu ?? Forrækta inni og gera einnig tilraunir með fræ sem við finnum úti og baunir (í glærri krukku og engri mold).

Flokka allt rusl sem til fellur á Ási og að ekkert rusl fari af deildinni án þess að eitthvað hafi verið unnið með það áður.

• Engir pappírsafgangar frá deildinni fari í grænu tunnuna , heldur séu fullnýttir. Þriggja hólfa söfnunarkassi.
• Matarafgangar fari í maíspoka og þaðan í brúnu tunnuna. Börnin séu virk í því ferli og að vori heimsæki þau Gámastöðina Snoppu til að kynnast því hvað verður um ruslið þeirra. Fá moltu í fötu til að dreifa í beðið okkar.  Einnig sé gerð tilraun að hausti, áður en frost kemur í jörðu þar sem grafnar séu tvær holur. Í aðra fer lífrænn úrgangur sem hefur farið í gegnum ,,bjútíbox“ áður en í hina fari eitthvað valið efni sem flokkast á annan hátt, s.s. plast,  pappír og ál. Allt sé skráð niður, staðurinn vel merktur og svo fylgst með niðurbrotinu fram á næsta vor/sumar. Gæti verið gott að nýta kartöflugarðinn í þessar tilraunir.  Tilraunir þar sem hægt er að fylgjast með rotnuninni og hvaða efni verða að mold.
• Ef til fellur annað efni skal metið hvort hægt sé að nýta það í föndur og það þá sett í tilheyrandi flokkunarkassa (inni á WC). Starfsmenn jafnt sem börn hvött til að nýta það sem til fellur heima s.s. ílát undan ostum, dósalok o.fl.
• Athuga með að börnin komi á einhvern hátt að flokkun úr eldhúsinu.
• Skoða moltuna í tunnunni.

Betri nýting á pappír – draga úr pappírsnotkun.

• Búa til teiknibækur fyrir börnin.
• Hvetja börnin til að teikna báðum megin á blöðin.
• Nota fjölbreyttar blaðastærðir, líka teikna litlar myndir.
• Senda tölvupóst í stað bréfa heim sé þess kostur. Ef senda þarf póst heim með börnunum, nýta þá blöðin sem best og prenta báðum megin.
• Þegar pappír vantar, byrja alltaf á að athuga í pappírssöfnurum.
• Nýta pappaspjöld af t.d. kornflexpökkum o.fl. þess háttar.
• Búa til pappír, úr afgöngum og dagblöðum, til að mála á eða skreyta með.
• Afklippur af kartoni, frá t.d. kórónum, hjörtum, föndri o.fl. séu strax skornar til í smærri einingar, s.s. til kortagerðar o.fl. og ekki sett í pappírssafnara nema í mjög litlu magni.
• Umræður, tilraunir og verkefni í hópunum.

Draga úr rafmagns og vatnsnotkun.

• Vera vakandi fyrir því að ljós logi ekki þegar bjart er. Sérstaklega þarf að fylgjast markvisst með göngum og Áshala.
• Slökkva ljós og loka gluggum þegar herbergi eru yfirgefin.
• Ekki láta vatn renna að óþörfu.
• Nýta vel plássið í þurrkskápnum þegar hann er í notkun og ekki láta hann ganga óþarflega lengi.
• Umræður í barnahópnum um rafmagn/vatn og mikilvægi þess. Td. birtu/myrkur, gamladaga/nútímann, áhrif vatnsleysis á mannfólkið/gróður/hýbýli/hreinlæti/í útlöndum (Afríku o.fl.), hreint vatn/mengað-óhreint vatn, hreinlæti o.m.fl.
• Ýmsar tilraunir með börnunum og skoðun á viðfangsefninu. S.s. taka vatnssýni víða í kringum okkur, bræða snjó o.m.fl.

Hópaskiptingar

Sjá nánar um hópastarfið og námssviðin í skólanámskránni.