22. janúar 2003

Fjárhagsáætlun Stykkishómsbæjar árið 2003.

Í dag 16. janúar er til síðari umræðu í bæjarstjórn fjárhagsáætlun bæjarsjóðs Stykkishólmsbæjar og undirfyrirtækja hans. Þessi fjárhagsáætlun er sú fyrsta sem gerð er í samræmi við ný lög og reglur um bókhald og reikningsskil sveitarfélaga. Meginbreytingin er að sérstakur eignasjóður á og rekur þau mannvirki sem Stykkishólmsbær hefur verið að byggja fyrir íbúa sína og þjónustu á liðnum árum.

Þessi kerfisbreyting veldur því að mjög erfitt er að bera saman reksturinn við liðin ár og myndarleg uppbygging liðinna ára verður íþyngjandi fyrir þá málaflokka sem nýta dýrustu mannvirkin. Við þessa kerfisbreytingu skapast engir fjármunir og raunútgjöld vaxa ekki nema e.t.v. þarf að leggja í meiri bókhaldsvinnu. Frh.

Nokkur óvissa er varðandi tekjuþátt sveitarfélagsins og stafar það einkum af því að í dag liggur ekki fyrir hver verður þróun skelveiða á næstu vertíð. Bæjarstjórn hefur því valið þann kost að fara varfærnislega í tekjuspá bæjarsjóðs. Álagning á gjaldstofna verður óbreytt, nema aukavatnsgjald er lækkað um 17 %. Ekki er gert ráð  fyrir tekjujöfnunarframlagi frá Jöfnunarsjóði sveitarfélaga frekar en fyrri ár því meðalskatttekjur í Stykkishólmi hafa verið yfir þeim mörkum sem jöfnunarsjóður setur. Jöfnunarsjóðurinn veitti 75 m.kr. til sveitarfélaga á Vesturlandi á liðnu ári vegna tekjujöfnunar.

Skatttekjur bæjarsjóðs eru áætlaðar 333 m. kr. Og þjónustutekjur 84 m.kr. Áætlaðar heildartekjur samstæðu Stykkishólmsbæjar og undirfyrirtækja eru 624 m.kr og gjöld eru áætluð 556 m.kr. auk 43 m.kr afskrifta.

Við gerð fjárhagsáætlunarinnar hefur að sjálfsögðu verið rýnt í þróun síðustu ára og borið saman við sambærileg sveitarfélög og er þá ljóst að ágætlega hefur verið staðið að þjónustu hér í Stykkishólmi og almennt er þjónustan yfir viðmiðunarmörkum. Varðandi umræðu um niðurskurð er því rétt að taka fram að ekki er um niðurskurð að ræða, heldur verið að draga úr þjónustu sem hefur verið umfram viðmið. Slíkum málum verðum við að sjálfsögðu alltaf að vera vakandi fyrir.  Ég tel að mjög myndarlega sé staðið að fræðslumálum, íþrótta-, og menningarmálum svo dæmi séu tekin. Sorpmál eru komin í nútímalegt horf og greiðir bæjarsjóður 8,7 m.kr. með þeim málaflokki eftir að þjónustugjöld hafa verið dregin frá. Náttúrustofa Vesturlands hefur mælt skolpmengun við útrásir í Stykkishólmi og er mengun almennt óveruleg.

Ég vil hér vekja athygli á nokkrum atriðum sem tengjast ákvarðanatöku við fjárhagsáætlanagerðina. Þetta eru fjárhæðir sem þarf til að greiða fyrir þá þjónustu sem bærinn veitir.

Menntun hvers nemanda í grunnskóla Stykkishólms kostar um 540 þús. kr/ári. Við væntum því þess að nemendurnir njóti fræðslu og þroska og þetta skapi öfluga þjóðfélagsþegna síðar meir. Það er hægt að ná þessu kostnaði eitthvað niður en bæjar- og skólayfirvöld hafa lagt metnað sinn í gott skólastarf svo það er í raun nemendanna og kennaranna að staðfesta að þessum fjármunum sé vel varið. Til rekstrar grunnskólans munu fara tæplega 120 m.kr.

Leikskólinn er rekinn með mótframlagi frá foreldrum. Sveitarfélögin hafa lengi miðað við að hlutfallið væri nálægt 40 % frá notendum á móti 60 % sveitarfélagsins. Þessi viðmið hafa verið að lækka og þrátt fyrir að gjaldskráin hafi hækkað um 8 % 1. jan s.l. er greiðsluhlutfall notenda nú rétt um 30 %. Það merkir að fyrir hverjar 20.000- kr. sem foreldrar greiða ber bæjarsjóður mótframlag upp á 67.000- kr. Og beint framlag bæjarsjóðs því um 26 m.kr. Með þessu er ekki verið að telja þessa fjármuni eftir heldur verið að gera grein fyrir ráðstöfun þeirra.

Tónlistarskólinn hefur lengi verið rekinn mjög myndarlega hér í Stykkishólmi og veit ég ekki um hærra framlag til þess málaflokks annarsstaðar m.v. íbúafjölda. Þátttaka í tónlistarfræðslu hér er mjög mikil. Bæjarsjóður greiðir um 83 % af rekstrarkostnaði skólans.

Menningarmál fá líka umtalsverð fjárframlög og er Stykkishólmur meðal efstu sveitarfélaga í þessum málaflokki með tæplega 14.000 kr á íbúa á árinu.

Eins og áður kom fram veldur tilkoma eignasjóðs því að erfitt er að bera saman áætlunina við fyrri ár, en ljóst er að rekstragrundvöllur sveitarfélaganna er að þrengjast og er nú svo komið að bæjarsjóðurinn stendur á sléttu með reksturinn. Það er því ljóst að gæta verður enn meira aðhalds. Eitt má þó telja eignasjóðnum til tekna að nú koma hinar raunverulegu eignir fram en eignir Stykkishólmsbæjar eru verulegar eða um 1300 m.kr. eða rúmlega ein milljón á hvern íbúa, eftir að skuldir hafa verið dregnar frá.

Langmestur hluti útgjalda fara í laun og launatengd gjöld eða um 315 m.kr. með undirfyrirtækjum.

Eins og síðustu ár er stefnt að lækkun skulda en handbært fé frá rekstri er áætlað 23,8 m.kr.

Sú nýbreyttni er tekin upp að innheimta fasteignagjöld með 5 jöfnum greiðslum á 2ja mánaða fresti. Þessi breyting er til að draga úr kostnaði og er gert ráð fyrir að spara um 300 þús. kr. með þessu.

Óli Jón Gunnarsson

bæjarstjóri