Bæjarstjórn leggst hart gegn frumvarpi um afnám skelbóta

Bæjarstjórn Stykkishólms hefur lýst yfir þungum áhyggjum af fyrirliggjandi frumvarpi innviðaráðherra þar sem lagt er til að fella niður skelbætur. Bæjarstjórn leggst eindregið og hart gegn frumvarpinu og skorar á ríkisstjórn og Alþingi að falla frá því í núverandi mynd.

Bæjarstjórn varar við því að fyrirliggjandi frumvarp um afnám skelbóta geti haft grafalvarleg áhrif á atvinnulíf og byggðafestu í sveitarfélaginu. Að mati bæjarstjórnar eru allt að 100 störf í húfi, auk verulegra áhrifa á fjölskyldur og tekjustofna sveitarfélagsins.

Skelbætur hafa um áratugaskeið verið lykilforsenda fyrir útgerð og fiskvinnslu í Stykkishólmi og eiga rætur að rekja til skerðinga á botnfiskheimildum við upptöku kvótakerfisins árið 1984 og síðar hruns skelveiða.

Bæjarstjórn og bæjarráð tóku jafnframt undir ályktun stjórnar Samtaka sveitarfélaga á Vesturlandi, þar sem varað er við því að fyrirhugaðar breytingar geti haft verulega neikvæð áhrif á atvinnulíf og byggðafestu í sjávarbyggðum.

Bæjarstjórn benti á að óvissa vegna frumvarpsins sé þegar farin að hafa áhrif, meðal annars með frestun og afturköllun uppbyggingaráforma í sveitarfélaginu.

Sveitarfélagið leggst eindregið gegn frumvarpinu og skorar á ríkisstjórn og Alþingi að falla frá því og hefja raunverulegt samráð við sveitarfélög og atvinnulíf.

Hér að neðan má lesa ályktanir bæjarráðs og bæjarstjórnar Stykkishólms sem og Samtaka sveitarfélaga á Vesturlandi í heild sinni:

Ályktun bæjarráðs Stykkishólms frá 19. mars 2026 vegna skelbóta

Bæjarráð Stykkishólms tekur undir ályktun stjórnar Samtaka sveitarfélaga á Vesturlandi um skelbætur og línuívilnun og leggst eindregið og hart gegn fyrirliggjandi frumvarpi innviðaráðherra.

Bæjarráð telur að fyrirhuguð lagabreyting muni hafa verulega neikvæð áhrif á atvinnulíf, byggðafestu og tekjustofna sveitarfélagsins, verði hún að veruleika. Verði frumvarpið að lögum getur það haft grafalvarleg áhrif á sveitarfélagið og aukið verulega hættu á að starfsemi, sem byggir m.a. á skelbótum, leggist af í sveitarfélaginu.

Bæjarráð bendir á að neikvæð áhrif áformanna eru þegar farin að koma fram og vísar í því sambandi til bréfs BB og sona ehf., dags. 18. mars 2026, um afturköllun lóðarumsóknar á Hamraendum, þar sem fram kemur að félagið sjái sér ekki fært að halda áfram með fyrirhuguð uppbyggingaráform í sveitarfélaginu vegna þeirrar óvissu sem skapast hefur vegna áforma innviðaráðherra.

Bæjarráð skorar á ríkisstjórn, sér í lagi innviðaráðherra, og Alþingi að falla frá frumvarpinu og hefja raunverulegt samráð við sveitarfélög og atvinnulíf um framtíð fiskveiðistjórnarkerfisins með það að markmiði að tryggja áfram byggðafestu, stöðugleika og fjölbreytt atvinnulíf á landsbyggðinni.

Ályktun bæjarstjórnar Stykkishólms frá 26. mars 2026 vegna skelbóta

Bæjarstjórn Stykkishólms lýsir yfir þungum áhyggjum af fyrirliggjandi frumvarpi innviðaráðherra til laga um breytingu á lögum um stjórn fiskveiða nr. 116/2006, þar sem lagt er til að fella niður línuívilnun og skel- og rækjubætur.

Bæjarstjórn tekur undir og staðfestir ályktun bæjarráðs þar sem skorað er á ríkisstjórn, sér í lagi innviðaráðherra, og Alþingi að falla frá frumvarpinu. Bæjarstjórn tekur sérstaklega undir að verði frumvarpið að lögum geti það haft grafalvarleg áhrif á sveitarfélagið og aukið verulega hættu á að starfsemi, sem byggir m.a. á skelbótum, leggist af í sveitarfélaginu. Áformin eru þannig til þess fallin að veikja rekstrargrundvöll sveitarfélagsins og þar með samfélagsins í heild.

Sjávarútvegur hefur lengi verið hryggjarstykkið í atvinnulífi Stykkishólms og stór hluti útsvarstekna sveitarfélagsins og annarra tekna kemur frá starfsemi sem reiðir sig á skelbætur. Bæjarstjórn bendir á að gróft á litið sé um að ræða hátt í 100 störf sem eiga hér beint og óbeint undir þeirri starfsemi sem reiðir sig á skelbætur. Þannig má ætla að áhrifin nái til um 200 einstaklinga í sveitarfélaginu, þar af fjölda barna, eða um 15% íbúa sveitarfélagsins.

Bæjarstjórn minnir á að hún hefur ávallt og ítrekað lagt þunga áherslu á mikilvægi skelbóta fyrir atvinnulíf í Stykkishólmi og þar með samfélagið í heild. Hér er um að ræða grundvallarþátt við að tryggja starfsemi fyrirtækja í Stykkishólmi sem stunda útgerð og fiskvinnslu í bænum og hafa byggt starfsemi sína á þeim aflaheimildum sem skelbótum hafa fylgt. Bæjarstjórn telur að verði frumvarpið að lögum muni það koma til með að hafa verulega neikvæð áhrif á atvinnulíf, byggðafestu og tekjustofna sveitarfélagsins og sé því með öllu óásættanlegt.

Þrátt fyrir ítrekaðar ábendingar og beiðnir um samráð við bæjarstjórn vegna skelbóta hefur slíkt samráð ekki átt sér stað, sem bæjarstjórn telur alvarlegt í ljósi þess að hér er um eitt mikilvægasta byggðamál sveitarfélagsins að ræða. Þá skýtur það skökku við að frumvarpið komi fram í kjölfar þess að stjórnvöld hafa skert skelbætur umtalsvert síðastliðin tvö ár, sem bæjarstjórn hefur ítrekað kallað eftir að verði leiðrétt, en í stað þess að leiðrétta þá skerðingu er þvert á móti lagt til að afnema skelbætur. Er framkomið frumvarp því eins og blaut tuska í andlitið á samfélaginu hér í Stykkishólmi.

Bæjarstjórn bendir jafnframt á að neikvæð áhrif áformanna séu þegar farin að koma fram. Í því sambandi er vísað til afturköllunar lóðarumsóknar og uppbyggingaráforma í sveitarfélaginu vegna þeirrar óvissu sem skapast hefur. Þetta er vísbending um að áformin séu þegar byrjuð að hafa neikvæð áhrif á atvinnuuppbyggingu í sveitarfélaginu.

Bæjarstjórn tekur að lokum heilshugar undir ályktun stjórnar Samtaka sveitarfélaga á Vesturlandi um málið og áréttar að fyrirliggjandi frumvarp gangi þvert gegn hagsmunum sjávarbyggða.

Bæjarstjórn skorar á ríkisstjórn og Alþingi að falla frá frumvarpinu í núverandi mynd og hefja þegar í stað samtal og samráð við sveitarfélög og atvinnulíf, með það að markmiði að tryggja áframhaldandi stöðugleika, fyrirsjáanleika og byggðafestu í sjávarbyggðum.

Ályktun Samtaka sveitarfélaga á Vesturlandi þann 18. mars 2026 vegna skelbóta

Stjórn Samtaka sveitarfélaga á Vesturlandi (SSV) lýsir yfir þungum áhyggjum af frumvarpi innviðaráðherra til laga um breytingu á lögum um stjórn fiskveiða nr. 116/2006 þar sem lagt er til að fella brott línu- og skel- og rækjubætur.

Á haustþingi SSV 2025 var samþykkt ályktun, þar sem skorað var á stjórnvöld að tryggja að breytingar á lögum um stjórn fiskveiða grafi ekki undan samkeppnisstöðu lítilla og meðalstórra útgerða og að línuívilnun og skel- og rækjubætur verði hvorki skertar né lagðar af. Nú liggur fyrir frumvarp sem gengur þvert gegn þeirri ályktun sem samþykkt var á haustþingi sveitarfélaga á Vesturlandi og hefur verið kynnt þingmönnum Norðvesturkjördæmis. Þá fara áherslur einnig gegn því sem sveitarfélög á Vesturlandi lögðu áherslu á á fundi sveitarfélaganna með ríkisstjórn Íslands í Stykkishólmi í ágúst 2025.

Umræddar breytingar fela í sér grundvallarbreytingu á starfsumhverfi sjávarútvegs í mörgum byggðum á Vesturlandi og munu, verði þær að veruleika, hafa mjög neikvæð áhrif á atvinnulíf, byggðafestu og tekjustofna sveitarfélaga. Áhrifin munu sérstaklega koma fram á Snæfellsnesi, þar sem litlar og meðalstórar útgerðir, fiskvinnslur og tengd þjónustufyrirtæki mynda burðarás atvinnulífs.

Stjórn SSV hafnar því mati sem fram kemur í frumvarpinu um að áhrif á sveitarfélög séu óveruleg. Þvert á móti blasir við að afnám þessara hvata muni leiða til samdráttar í umsvifum, fækkunar starfa og lægri tekna sveitarfélaga, bæði beint í gegnum útsvar og hafnargjöld og óbeint í gegnum minni viðskipti og þjónustukaup innan sveitarfélaganna.

Stjórn SSV leggur ríka áherslu á að skapa þurfi stöðugleika og fyrirsjáanleika í starfsumhverfi sjávarútvegs. Endurteknar og umfangsmiklar breytingar á regluverki, þar á meðal hækkun veiðigjalda og nú fyrirhugað afnám ívilnana, auka óvissu, draga úr fjárfestingum og geta leitt til aukinnar samþjöppunar í greininni með tilheyrandi neikvæðum byggðaáhrifum.

Stjórn SSV skorar á ríkisstjórn og Alþingi að falla frá fyrirliggjandi frumvarpi í núverandi mynd, að fram fari samráð við sveitarfélög og atvinnulíf um framtíð 5,3% kerfisins og tryggt verði að breytingar á fiskveiðistjórnarkerfinu styðji áfram við byggðafestu, fjölbreytt atvinnulíf og samkeppnishæfni lítilla og meðalstórra útgerða.