Hrognkelsaveiðar á innanverðum Breiðafirði 2020

Atvinnu- og nýsköpunarnefnd fagnar frumkvæði sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra að endurskoðun á reglugerð um hrognkelsaveiðar sem heimilar að bátur sem fær leyfi til grásleppuveiða á innra svæði Breiðafjarðar geti landað að hámarki 15 tonnum af grásleppu á grásleppuvertíð 2020.

Atvinnu- og nýsköpunarnefnd tekur undir með bæjarstjórn Stykkishólmsbæjar um að breyta þurfi fyrirkomulagi hrognkelsaveiða á Íslandi enda sé óboðleg sú staða sem blasir við sjómönnum og vinnslum í dag við Breiðafjörð. Nefndin hvetur ráðherra að hefja nú þegar vinnu við að útfæra fyrirkomulag grásleppuveiða með þeim hætti sem endurspeglaðist í vilja grásleppusjómanna á fundi sjómanna með ráðherra þannig að sú staða sem kom upp í lok apríl sl. geti ekki komið upp aftur.

Atvinnu- og nýsköpunarnefnd telur að núverandi lagaumhverfi sem gildir um stjórn grásleppuveiða skapi sjómönnum og vinnslum erfiðari rekstrarskilyrði, skekki samkeppnistöðu og grafi undan greininni til lengri tíma. Nauðsynlegt sé að skapa greininni stöðuleika og fyrirsjáanleika sem er grunnþáttur í öllum rekstri. Þá eru núverandi starfsskilyrði ekki til þess fallin að auka nýliðun í greininni. Undanfarin ár hefur verið innt af hendi undirbúningsvinna við breytingar á núverandi kerfi sem ekki hefur hlotið umfjöllun á Alþingi. Mikilvægt er að Alþingi taki til umfjöllunar fyrirliggjandi frumvarp sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra og stefni að því bæta rekstrarumhverfi sjómanna og vinnslna með langtíma hagsmuni greinarinnar að leiðarljósi sem og samfélagsins í heild sinni.

Atvinnu- og nýsköpunarnefnd skorar á Hafrannsóknastofnun, m.a. í ljósi framkominnar gagnrýni á reiknistuðul stofnunarinnar, að styrkja gagnagrunn sinn og fara yfir forsendur stofnsmats sem ráðgjöf stofnunarinnar til ráðherra um veiðar hrognkelsa byggir á.

Atvinnu- og nýsköpunarnefnd fagnar því ákvæði í drögum að breytingu á lögum um fiskveiðar þar sem lagt er til að ráðherra geti með reglugerð ákveðið staðbundin veiðisvæði við grásleppuveiðar, þannig að aðeins geti þar stundað veiðar bátar sem skráðir séu frá byggðarlagi við hlutaðeigandi veiðisvæði og útgerð bátsins eigi þar heimilisfesti. Nefndin fagnar einnig því ákvæði í fyrrnefndum drögum þar sem kveðið er á um að setja skuli skipum aflahlutdeild í aflamarki og krókaaflamarki í grásleppu á grundvelli veiðireynslu. Þá fagnar nefndin að í drögunum er lagt til að samanlögð aflahlutdeild fiskiskipa í eigu einstakra aðila, einstaklinga eða lögaðila, eða í eigu tengdra aðila, megi aldrei nema hærra hlutfalli af heildaraflahlutdeild í grásleppu en 2%.

Loks fagnar nefndin ályktun SSV um endurskoðun á fyrirkomulagi hrognkelsaveiða.

Bæjarráð vísar til fyrri umsagna og ályktana Sveitarfélagsins Stykkishólms um veiðistjórn grásleppu og áréttar fyrri afstöðu sveitarfélagsins um að veiðistjórn grásleppu sé betur fyrir komið í hlutdeildar- og aflamarkskerfi en með sóknarstýringu. Sú afstaða hefur m.a. byggst á sjónarmiðum um aukinn stöðugleika og fyrirsjáanleika, hagkvæmari og öruggari veiðar og jafnari samkeppnisstöðu milli veiðisvæða, ekki síst gagnvart Breiðafirði þar sem vertíð hefst síðar en víða annars staðar.

Bæjarráð bendir jafnframt á að gögn Hafrannsóknastofnunar frá árunum 2025 og 2026 sýna að sókn og fjöldi neta minnkaði meðan aflamarkskerfið var við lýði. Stofnunin bendir einnig á að aflamarkskerfi geri bátum kleift að sækja heimilaðan afla með færri netum og að meðafli sé líklegur til að vera minni miðað við sama heildarafla.

Að því er varðar reglugerðardrögin tekur bæjarráð undir áhyggjur Hafrannsóknastofnunar af mögulegri aukinni sókn og meðafla við afturhvarf til sóknarstýringar og leggur áherslu á að tekið verði tillit til athugasemda stofnunarinnar við endanlega útfærslu reglugerðarinnar.

Bæjarráð samþykkir að afgreiðslan verði send atvinnuvegaráðuneytinu sem umsögn sveitarfélagsins um reglugerðardrögin.